Gazete Güncel- Atatürk Üniversitesi öncülüğünde 5 yıldır yürütülen dev araştırma, tıp dünyasının zirvesi sayılan "Nature Communications" dergisinde yayımlandı. Türk bilim insanlarının geliştirdiği yapay zekâ destekli sistem sayesinde, artık onlarca hastalık sadece bir tüp kan tahliliyle çok erken aşamada teşhis edilebilecek.
Erzurum Atatürk Üniversitesi, dünya çapında yankı uyandıran tarihi bir bilimsel başarıya imza attı. Tıp ve Diş Hekimliği Fakültelerinden 84 akademisyenin öncülük ettiği ve uluslararası ortaklarla birlikte toplam 112 araştırmacının yer aldığı dev çalışma, dünyanın en prestijli bilimsel yayınlarından biri olan Nature Communications dergisinde yayımlanarak tıp literatürüne girdi.
Hastalıkların genetik parmak izi çıkarıldı
Yaklaşık 5 yıl süren titiz çalışmada, 4 bin 444 kişinin kan örnekleri en ince detayına kadar incelendi. Araştırma ekibi; kanserden bağışıklık sistemi hastalıklarına kadar 98 farklı hastalığın kanda bıraktığı biyolojik izleri, gen hareketlerini ve vücudun verdiği savunma tepkilerini tek tek haritalandırdı. Bununla da yetinilmeyen çalışmada, binden fazla kişinin kanındaki protein yapıları yapay zekâ algoritmalarıyla bir araya getirildi. Böylece hastalıkları hücresel seviyede tanıyabilen gelişmiş bir "moleküler atlas" (sağlık haritası) oluşturuldu.
Erken teşhis ve kişiye özel tedavide devrim
Erzurum'da ortaya konan bu kapsamlı sağlık haritası tıp dünyasında devrim niteliğinde fırsatlar sunuyor. Öyle ki, hastalıklar henüz belirti vermeden, kanda bıraktığı sinyaller sayesinde önceden tespit edilebilecek. Her hastanın genetik ve hücresel yapısına en uygun ilaç ve tedavi yöntemi belirlenebilecek. Hastalıkların vücutta nasıl ilerlediği netleştiği için daha etkili tedavi yöntemleri geliştirilebilecek.
"Erzurum’daki bilimsel hayaller insanlığın şifasına dönüşüyor"
Çalışmaya öncülük eden Atatürk Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Türkez, elde edilen bu uluslararası başarının ardından projeye emek veren tüm yerli ve yabancı bilim insanlarına teşekkür etti. Prof. Dr. Türkez, "Erzurum’da filizlenen bilimsel hayalleri hem milletimizin hem de tüm insanlığın sağlıklı yarınlarına dönüştürmek için aynı kararlılıkla çalışmaya devam ediyoruz" ifadelerine yer verildi.(Ajans Palandöken)