Gazete Güncel- Meclis, doğrudan belediye bütçesi yerine, belediyeye ait iştirak şirketlerini (Er Konut, Er Tansa, Palandöken Yatırım, Erzurum Enerji) öne sürerek sadece iki ayda toplamda 2 Milyar 231 Milyon TL’lik nakdi kredi, teminat limiti ve harcama kararına onay verdi. Şirketlerin aldığı bu milyarlık borçların arkasına ise 'müteselsil kefil' sıfatıyla yine Erzurum halkının bütçesi konulurken; ESKİ Genel Müdürlüğü’nün 'tasarruf genelgesi' kılıfıyla onayladığı milyonluk araç alımları ve merkez ilçelerdeki kaldırım kararları dikkat çekti.
Onur SAĞSÖZ I Ajans PALANDÖKEN- Erzurum Büyükşehir Belediyesi, mülkiyetindeki şirketler üzerinden kentin mali yapısını uzun yıllar etkileyecek devasa finansal hamlelerine resmi meclis kararlarıyla devam ediyor. Meclis salonlarında kamuoyunun gözünden uzak şekilde alınan kararların satır araları, yerel yönetimin iştirak şirketleri üzerinden nasıl bir borçlanma hattı kurduğunu gösteriyor.
Gazeteci Onur Sağsöz, nisan ve mayıs aylarında mecliste oy birliğiyle kabul edilen resmi tutanakları satırı satırına yayınlayarak, kamu adına sorulması gereken soruları yetkililerin dikkatine sundu.
1. BÖLÜM: NİSAN AYINDAKİ BORÇLANMA FIRTINASI (1 MİLYAR 655 MİLYON TL)
Nisan ayı meclis oturumları, belediye şirketlerinin finansman arayışında nasıl ön plana sürüldüğünün resmi kanıtı oldu.
Er-Konut üzerinden 900 Milyon liralık dev borçlanma
Kentsel dönüşüm projeleri gerekçe gösterilerek Er Konut A.Ş. üzerinden iki farklı katılım bankasından toplamda 900 Milyon TL’lik kredi ve teminat mektubu limitine onay verildi. Belediye bütçesi ise bu devasa rakama kefil edildi.
İşte o karar (Emlak Katılım - 500 Milyon TL):
"K A R A R: %100 hissesi Erzurum Büyükşehir Belediyemize ait olan Er Konut İnşaat Malzeme Nakliye Madencilik ve Sanayi A.Ş. tarafından yürütülen kentsel dönüşüm projeleri ile afet bölgelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nezdinde gerçekleştirilecek ihalelere katılım sağlanması ve şirket faaliyet alanında yer alan kamu taahhüt işlerinde kullanılmak üzere Türkiye Emlak Katılım Bankası A.Ş.’ den 500.000.000,00 TL (Beş yüz milyon Türk lirası) tutarında süresiz teminat mektubu limiti sağlanmasına ve nakdi kredi kullandırılmasına, finansal kiralama (leasing) işlemlerinin yapılmasına, taşıt kredisi kullandırılmasına, borçlanmaların yapılmasına, krediye ait gerekli garanti ve teminatların verilmesi ile... Belediyemizin söz konusu krediye bankaca belirlenen tutar oranında müteselsil kefil olunmasının kabulüne..."
İşte o karar (Albaraka Türk - 400 Milyon TL):
"K A R A R: %100 hissesi Erzurum Büyükşehir Belediyemize ait olan Er Konut İnşaat Malzeme Nakliye Madencilik ve Sanayi A.Ş. tarafından yürütülen... kamu taahhüt işlerinde kullanılmak üzere, Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.’ den 400.000.000,00 TL (dört yüz milyon Türk lirası) tutarında süresiz teminat mektubu limiti sağlanmasına... Belediyemizin söz konusu krediye bankaca belirlenen tutar oranında müteselsil kefil olunmasının kabulüne..."
Erzurum Enerji A.Ş.'ye 300 Milyon lira limit
Belediyenin bir diğer iştiraki olan Erzurum Enerji A.Ş. için de Albaraka Türk Katılım Bankası'ndan yüz milyonlarca liralık yeni bir borçlanma yetkisi alındı.
İşte o karar:
"K A R A R: Erzurum Enerji Üretim Dağıtım Doğalgaz Petrol Metal Taşımacılık San. Ve Tic. A.Ş tarafından yürütülen şirket faaliyet alanında kullanılmak üzere, Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.’ den 300.000.000,00 TL (Üç Yüz Milyon Türk Lirası) tutarında süresiz teminat mektubu limiti sağlanmasına ve nakdi kredi kullandırılmasına... Belediyemizin söz konusu krediye bankaca belirlenen tutar oranında müteselsil kefil olunmasının kabulüne..."
Euro bazında dövizli kefalet riski!
Döviz kurlarındaki hareketlilik ortadayken, meclis Palandöken Yatırım A.Ş. için Euro üzerinden de "aval veren" ve "kefil" sıfatıyla taahhüt altına girdi.
İşte o karar:
"K A R A R: Belediyemizin iştiraki Palandöken Yatırım İnşaat Turz. Mob. Pet. Ürn. San. Ve Tic. A.Ş.’nin Vakıf Finansal Kiralama A.Ş. ile aktedeceği finansal kiralama sözleşmeleri nedeniyle doğmuş ve doğacak borçlarına 150.000.000,00 (YüzElliMilyon).-TL veya karşılığı 2.858.000 (İkiMilyonSekizYüzElliSekizBin).-Euro tutarına kadar Belediyemizin “müteselsil kefil” olmasına ve müteselsil kefil sıfatıyla iş bu finansal kiralama sözleşmelerinin, tadillerinin ve eklerinin imzalanmasına, Palandöken Yatırım... tarafından tanzim edilecek kambiyo senetlerinin belediyemizce aval veren sıfatıyla imzalanmasına..."
İller Bankası’ndan şirketlere 245 Milyon TL borçlanma
Kültür Turizm A.Ş. ve iş makinesi alımları adı altında İller Bankası ve ticari bankalar üzerinden borçlanma kararları peş peşe onaylandı.
İşte o kararlar (Kültür Turizm A.Ş. - 115 Milyon TL):
"K A R A R: ...oluşabilecek finansman ihtiyaçlarında kullanmak için DenizBank A.Ş.'ye 36 aya kadar vadeli olarak verilmek üzere İller Bankası A.Ş.'den 100.000.000,00 -TL (yüzmilyontürklirası) tutarında nakdi ve gayrinakdi (teminat mektubu) limit kullanılmasına..." "...aynı şirketin kamu kurum ve kuruluşlarının yapmış olduğu ihalelerde kullanılmasına; Halkbankası A.Ş.'ye 36 aya kadar vadeli olarak verilmek üzere İller Bankası A.Ş.'den 15.000.000,00 -TL (onbeşmilyontürklirası) tutarında nakdi ve gayrinakdi limit kullanılmasına..."
İşte o karar (İş Makinesi Alımı - 130 Milyon TL):
"K A R A R: Bu kapsamda ilgili makinelerin temini için finansman ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla Vakıf Finansal Kiralama A.Ş.'ye 36 aya kadar vadeli olarak verilmek üzere İller Bankası A.Ş.' den 130.000.000,00 -TL (yüzotuzmilyontürklirası) tutarında nakdi ve gayrinakdi limit kullanılmasına..."
Er Tansa’ya Nisan’da nakit enjeksiyonu: 60 Milyon TL
Giderlerin karşılanması amacıyla Er Tansa A.Ş. için doğrudan belediye bütçesinden sermaye artırımı yoluyla kaynak aktarıldı.
İşte o karar:
"K A R A R: ...alanlarının kurulumu, lojistik, organizasyon ve işletme giderlerinin karşılanabilmesi için 31.03.2026 tarih ve 2026/015 sayılı Er Tansa A.Ş.’nin Yönetim Kurulu Kararıyla 60.000.000,00-TL (AltmışMilyonTürkLirası) nakdi sermaye artırımı talebi bulunmaktadır... Er-Tansa... Anonim Şirketinin 60.000.000,00 -TL sermaye artışının kabulüne..."
2. BÖLÜM: MAYIS AYINDA HIZ KESMEYEN FİNANSAL HAREKETLİLİK (576.5 MİLYON TL)
Nisan ayındaki milyarlık borçlanma onaylarının ardından, meclis Mayıs ayında da yeni kredi yetkileri ve araç alımlarıyla mali trafiği sürdürdü.
Tek kalemde yarım milyarlık güneş enerjisi kredisi!
Mayıs ayı toplantısında Lisanssız Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi kurulum çalışmaları gerekçe gösterilerek tek kalemde 500 Milyon TL’lik dev bir kredi yetkisi alındı.
İşte o karar:
"K A R A R: Büyükşehir Belediyemize ait 20 MWE Lisansız Güneş Enerjisi Santrali elektrik üretimi tesisi kurulum çalışmalarında kullanılmak üzere İller Bankası A.Ş. den 500.000.000,00(Beşyüzmilyon) TL anapara tutarında kredi kullanılmasına ve her türlü sözleşmeyi imzalamak üzere Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet SEKMEN'e yetki verilmesinin kabulüne..."
Er Tansa'ya Mayıs'ta bir 50 milyon daha!
Nisan ayında bütçeden 60 Milyon TL nakit sermaye artırımı alan Er Tansa şirketi, Mayıs ayında da Halk Pazarı projeleri için Vakıfbank’tan 50 Milyon TL kredi çekme kararı aldı ve faturayı yine belediye kefaletine bağladı.
İşte o karar:
"K A R A R: %100 hissesi Erzurum Büyükşehir Belediyemize ait olan Er Tansa... tarafından yürütülen Halk Pazarı projeleri işlerinde kullanılmak üzere, Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.’dan 50.000.000,00 TL (Elli milyon türk lirası) tutarında süresiz teminat mektubu limiti ve nakdi kredi limiti sağlanması... Belediyemizin söz konusu krediye Bankaca belirlenen tutar oranında müteselsil kefil olunmasına..."
ESKİ’den 26.5 milyon liralık araç alımı: 'Tasarruf Kılıfı' altında dikkat çeken dağılım!
Mayıs ayının en çok tartışılacak kararlarından biri ise ESKİ bünyesine alınan araçlar oldu. Karar metninde bu alımın "tasarruf tedbirleri genelgesi doğrultusunda" yapıldığı savunulurken, toplamda 26.5 Milyon TL ödenerek 10 adet Renault Duster 4x4 Otomatik SUV arazi aracı alındı.
İşte o karar:
"K A R A R: ESKİ Genel Müdürlüğüne bağlı ilgili birimlerde kullanılmak üzere 10 (on) adet Renault Duster 4x4 Otomatik SUV binek araç alımı planlanmış ve araçların yaklaşık maliyeti 2.650.000,00 TL x 10 adet = 26.500.000,00 TL hesaplanmış olup... Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünden temin edilmesi ve tasarruf tedbirleri genelgesi doğrultusunda araçların alınmasının kabulüne..."
Arazi Araçları 'Kurumsal İletişim'e mi ayrıldı? Kararın ekindeki resmi dağılım tablosuna göre; su patlakları ve altyapı arızaları için sahada görev yapması beklenen bu 10 adet 4x4 arazi aracının tam 6 tanesi Müşteri Hizmetleri ve Kurumsal İletişim Dairesi Başkanlığı’na tahsis edildi. Geri kalan araçlar ise Kanal İnşaat, Atık Su Arıtma, Elektrik Makine birimleri ile Genel Müdür Yardımcıları arasında paylaştırıldı. Kamu adına sormak gerekiyor: Altyapı kurumunun halkla iletişim ve halkla ilişkiler faaliyeti yürütmesi için 6 adet 4x4 arazi aracına neden ihtiyaç duyulmuştur? Bu alım hangi tasarruf mantığıyla açıklanmaktadır?
3. BÖLÜM: YAYANIN HAKKI DARALTILIYOR: KALDIRIMMLAR KÜÇÜLECEK!
Meclis kararlarında kent yaşamını doğrudan etkileyecek bir diğer madde ise kaldırım genişlikleri oldu. Merkez ilçelerdeki trafik yoğunluğuna kalıcı ve modern çözümler üretmek yerine, gözler doğrudan yayaların kullanım alanı olan kaldırımlara dikildi.
İşte o karar maddesi:
"• İlimiz Palandöken Aziziye ve Yakutiye ilçelerinde kaldırım genişliklerinin yeniden düzenlenerek araç yollarının genişliğinin artırılması yönünde bir çalışma yapılması hususu..."
Şehir insanlar için mi, araçlar için mi? Palandöken, Aziziye ve Yakutiye'de kaldırımların daraltılarak yolların genişletilmesi yönündeki bu teklif imar komisyonuna havale edildi. Zaten işgaller ve altyapı sorunları yüzünden yürümekte zorlanan bebek arabalı anneler, engelliler ve yaşlı vatandaşlar, kaldırımların resmen küçültülmesiyle birlikte yollara itilme tehlikesiyle karşı karşıya kalacak. Trafiği rahatlatmanın modern yolu kaldırım alanlarından çalmak mıdır, yoksa otopark ve toplu taşıma projeleri geliştirmek midir? Bu çalışma hayata geçtiğinde yaya güvenliğinin nasıl sağlanacağı büyük bir soru işaretidir.
KAMU ADINA SORULAR:
Ekonomik kriz ortamında bütçesini denkleştirmeye çalışan Erzurum halkı adına Büyükşehir Belediyesi yetkililerine soruyoruz:
-
Doğrudan belediye bütçesinden borçlanmak yasal limitlere ve sıkı denetimlere takıldığı için mi yüz milyonlarca liralık krediler iştirak şirketleri üzerinden çekilmektedir?
-
Nisan’da 1 Milyar 655 Milyon TL, Mayıs’ta 576.5 Milyon TL olmak üzere iki ayda onaylanan toplam 2 Milyar 231 Milyon TL'lik bu devasa mali taahhütler yarın ödenemediğinde, belediye bütçesinin 'müteselsil kefil' ve 'aval veren' sıfatıyla bu yükün altına girmesinin faturası kime kesilecektir?
-
'Tasarruf tedbirleri genelgesi' gerekçe gösterilerek yapılan araç alımında, 10 adet arazi aracının 6’sının kurumsal iletişim birimine verilmesinin saha hizmetlerine katkısı nedir?