Gazete Güncel- Erzurum'da son yıllarda hız kazanan kentsel dönüşüm, imar düzenlemeleri ve kamu arazilerinin satışları; mahallelerin hafızası olan ibadethaneleri hedef tahtasına oturttu. Kamuoyunda ve mahalle sakinleri arasında derin tartışmalara yol açan uygulamalarda, yıkılan camilerin yerlerine yenilerinin yapılması beklenirken, bu alanların ticari işletmelere, alışveriş merkezlerine ve lüks konut projelerine tahsis edilmesi tepkileri beraberinde getirdi.
Köy Hizmetleri Camii Gitti, "Şehiristan" Geldi
Köy Hizmetleri mülkiyetinde bulunan arazinin yapılaşmaya açılması sürecinde bölgedeki personel ve çevre sakinlerinin ibadet ettiği Köy Hizmetleri Camii yıkıldı. Caminin yıkılmasının ardından arazide sosyal donatı veya ibadethane alanı korunmak yerine, lüks konut projesi olan "Şehiristan Siteleri" yükseldi. Bölge sakinleri, cami alanının doğrudan konut projelerine devredilmesini imar rantının en açık örneklerinden biri olarak gösteriyor.
Eski Terminal Camii Yıkıldı, MNG AVM Yükseldi
Yakutiye ilçesi sınırlarında kentin en işlek noktalarından birinde yer alan Eski Şehirlerarası Otobüs Terminali'nin taşınmasıyla birlikte alan dönüştürüldü. Proje alanında bulunan ve yolcular ile esnafın yoğun olarak kullandığı Terminal Camii de dozerlerle yıkılan yapılar arasında yer aldı. İbadethanenin bulunduğu alanı da kapsayan bölgede devasa bir ticari alan oluşturularak Doğu Anadolu'nun en büyük alışveriş merkezlerinden MNG AVM inşa edildi.
Şükrüpaşa'da Alyanak Camii Kentsel Dönüşüme Kurban Gitti
Yakutiye ilçesine bağlı Şükrüpaşa (Ömer Nasuhi Bilmen) Mahallesi'nde eski Doğu TV ve Alyanak Siteleri mevkiinde bulunan Alyanak Camii ve Kur’an Kursu, kentsel dönüşüm gerekçesiyle yıkıldı. Cemaatin uzun yıllar ibadet ettiği ve çocukların eğitim aldığı kurs binası ortadan kaldırılırken, yerlerine lüks çok katlı bloklar dikildi. Mahalle sakinlerinin "aynı yere ya da yakın bir parsele cami yapılsın" talepleri ise yanıtsız kaldı.
Benzer İddialarla Gündeme Gelen Diğer Alanlar
Kentin farklı noktalarında son 15-20 yılda yaşanan benzer süreçler de kamuoyu hafızasında tazeliğini koruyor:
-
Sanayi ve Eski İmar Alanlarındaki İbadethane Parselleri: Yeni sanayi siteleri, kentsel dönüşüm aksları ve çevre yolu güzergahlarındaki bazı mescit ve ibadet yerleri yol genişletme veya ticari imar plan tadilatları kapsamında kaldırıldı; birçoğu yeni imar adalarında konut veya ticarethane fonksiyonuna çevrildi.
-
Kamu Lojmanları ve Tesislerindeki İbadethaneler: Erzurum'da özelleştirilen veya TOKİ/belediyelere devredilen kamu lojmanları ile eski kurum yerleşkelerindeki personelin ibadet ettiği küçük ölçekli mescit ve camiler, araziler özel inşaat firmalarına satıldığında tescillenmeyerek yıkıldı ve yerlerine bloklar inşa edildi.
Erzurum genelinde doğrudan yıkılarak yerine ticari alan ve site inşa edilen ya da imar planlarında cami alanı olarak ayrılmasına rağmen sonradan fonksiyonu değiştirilen alan sayısının 5 ila 7 civarında olduğu yerel STK'lar ve meslek odalarınca ifade ediliyor. Vatandaşlar, kentsel dönüşüm adı altında yürütülen projelerde dini ve sosyal alanların korunmasını, rant kaygısının manevi mirasın önüne geçmemesini talep ediyor.