Gazete Güncel- Sayıştay denetçilerinin Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde yaptığı incelemeler, döner sermaye ödemelerinde büyük bir usulsüzlüğü ortaya çıkardı. Yönetici katsayılarının olması gerekenden yüksek girilmesi sonucu oluşan haksız kazanç, ‘kişi borcu’ olarak geri istenirken; Fakülte Dekanlığı, suçu mutemede ve otomasyon sistemine attı.
Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde 2024 yılına ait döner sermaye ve teşvik ödemeleri mercek altına alındı. Sayıştay denetçilerinin tespitlerine göre, yöneticilerin teşvik ödemelerinde kullanılan kadro unvan katsayılarının otomasyon sistemine 4 yerine 7 olarak girildiği belirlendi. Bu ‘hata’ neticesinde yöneticilere yüz binlerce liralık fazla ödeme yapıldığı saptandı.
DEKANIN İMZASIYLA “GERİ ÖDEME” KABUL EDİLDİ
Tespitlere göre, Fakülte Dekanı Prof. Dr. Recep Orbak, adına tahakkuk eden ‘yersiz ödeme’ miktarı dudak uçuklattı. 2024 yılının Mayıs ve Aralık ayları arasını kapsayan incelemede, Dekan Orbak’a 500 bin liranın üzerinde fazla ödeme yapıldığı hesaplandı. Yasal faiz ve taksitlendirmeyle birlikte 600 bin liranın üzerinde bir rakamın geri ödenmesine karar verildi. Dekan Orbak’ın, “fazla ve yersiz ödenen tutarların mahsup edilmesini kabul ediyorum” yazılı belgeyi imzaladığı görüldü. Bu arada Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Taner Arabacı ile Doç. Dr. Ömer Sağsöz’e ne kadar ödeme yapıldığı ve ne kadar mahsuplaşıldığı da merak konusu oldu.
DEKANLIK SAVUNMASI: “BİZ DEĞİL, MUTEMET VE SİSTEM SUÇLU”
Konuyla ilgili yazılı bir açıklama yapan Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı ise ilginç bir savunma mekanizması kurdu. Yapılan açıklamada, katsayı giriş yetkisinin sadece döner sermaye mutemedinde olduğu, yöneticilerin bu ekranları görme yetkisinin bulunmadığı iddia edildi. Açıklamada ayrıca, mutemedin kendi katsayısını da usulsüz şekilde artırarak 3 kat fazla maaş aldığı ve bu nedenle görev yerinin değiştirildiği belirtildi. Ancak idari personelin görev yerinin değiştirilmesine rağmen, konuyla ilgili bir suç duyurusunda bulunulup bulunulmadığına dair bilgi verilmedi.
MESAİ DIŞI MESAİ İÇİNE KARIŞMIŞ!
Dekanlık, katsayı artışının yanı sıra puanlama sistemindeki hataları da ‘vezne saatlerine’ bağladı. Saat 16.00’dan sonra yapılan tedavilerin makbuzlarının ertesi gün kesilmesi nedeniyle, “mesai dışı” (B2) olması gereken gelirlerin “mesai içi” (B1) olarak göründüğü ve yöneticilerin aslında hak kaybına uğradığı savunuldu.
İŞTE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ DEKANLIĞI’NIN TAM METİN AÇIKLAMASI:
“Fakültemizde 2024 yılının bazı aylarında, yöneticilerin teşvik ek ödemesi hesaplamalarında kullanılan kadro unvan katsayılarının, otomasyon sistemine 4 yerine 7 olarak atandığı tespit edilmiştir. İlgili birimlerle (Otomasyon yazılım firması, Sayıştay denetçisi ve Döner Sermaye İşletme Müdürümüz) gerçekleştirilen görüşmeler ve yapılan incelemeler neticesinde; bu durumun tamamen sistemsel bir hata olduğu ve verilerin girişi esnasında sehven oluştuğu belirlenmiştir.
Söz konusu dönemde teşvik ödeme sistemindeki tüm parametrelerin girişi, katsayıların belirlenmesi ve nihai hesaplamaların yapılması süreci münhasıran döner sermaye mutemetliği tarafından yürütülmekteydi. Konunun oldukça teknik bir doğaya sahip olması ve hesaplama yetkisinin tamamen ilgili birimde bulunması sebebiyle, hata Sayıştay denetçisi tarafından fark edilene kadar yönetimimiz durumdan haberdar olmamıştır. Özellikle belirtmek gerekir ki; o tarihlerde kadro unvan katsayılarına ilişkin veriler, yöneticilere tanımlanan yetki sınırları içerisinde yöneticiler tarafından görülebilir bir alan değildi. Bu durumun en somut kanıtı olarak; otomasyon yazılımcısı ile yapılan ve video kaydı bulunan görüşmede, program yazılımcısı kadro unvan kat sayıları ile ilgili parametrelerin sadece döner sermaye mutemetliğince görülebildiğini, yöneticilerin bu alanda yetkili olmadığını teyit etmiştir.
Buna ek olarak, yapılan detaylı incelemelerde döner sermaye hesaplamasını yapan mutemedin, kendi katsayısını da diğer memurların aksine en üst limitten (normalde 0.5 olması gerekirken 1.3 katsayısı ile) işleme aldığı tespit edilmiştir. Mutemedin, idari personel arasında eşitsizliğe ve huzursuzluğa sebebiyet veren bu uygulaması neticesinde; emekli olan ayniyat saymanının yerine vekaleten atandığı aydan itibaren, aynı unvandaki önceki memura ve diğer memurlara oranla 3 kat daha fazla döner sermaye ödemesi aldığı belirlenmiştir.
Katsayılarda oluşan bu farklılıklar tespit edilir edilmez, Sayıştay denetçisi ve Üniversitemiz Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile tam koordinasyon sağlanmış; yersiz ödemelerin yasal faiziyle birlikte mahsuplaştırılmasına ivedilikle karar verilmiştir. Bununla birlikte, kendi kadro unvan kat sayısını üst limite çeken personelin kurumumuzda hem ayniyat saymanlığı hem de döner sermaye mutemetliği görevlerini sürdürmesi uygun görülmemiştir. Fakülte yöneticileri olarak klinik tedavi süreçlerimiz, idari görevlerimiz nedeniyle genellikle saat 15.00’ten sonra yoğunlaşmaktadır. Bu tedavilerin çoğu saat 16.30 ve sonrasına sarkmakta; ancak vezne, sekretarya ve ilgili memurların mesai bitimi saat 16.00 olduğu için tedavilerde kullanılan ve SGK tarafından karşılanmayan malzeme ücretlerinin hasta tarafından vezneye ödenmesi saat 16.00 sonrasında mümkün olmamaktaydı. Bu nedenle veznedarlar bu ödemelerin makbuzlarını ertesi gün sabah kesmekteydi ve bu durum otomasyon sistemindeki hata nedeniyle işlemin yapıldığı saati değil de makbuzun kesildiği saati baz aldığı için normalde B2 de olması gereken tutarların B1 olarak sisteme yansımasına ve böylece yöneticilerde hak kaybı oluşmasına neden oluyordu. Durumla ilgili yazılım programı yetkilileriyle görüşerek otomasyon sisteminde düzeltme yapılması gerektiğini belirttik ancak program yetkilileri bu gecikmelerden kaynaklı bir hak kaybı oluşmaması adına mesai sonrasında yapılan bu işlemleri ay sonunda B2 kalemine aktararak çözdüklerini bu nedenle programda köklü bir değişiklik yapmaya gerek olmadığını ifade ettiler. Buna rağmen, birçok işlem aktarılmadığı için yöneticilerde çoğu ayda hak kaybı oluşmaya devam etmiştir. Ayrıca, otomasyon sistem saatinde yaşanan teknik senkronizasyon hataları nedeniyle de bazı işlemlerin B2 yerine doğrudan B1 olarak sisteme yansıdığı gözlemlenmiştir. Sayıştay denetçisine bu teknik aksaklıklar ve sistem yetersizlikleri tüm şeffaflığıyla aktarılmıştır. Denetçi, otomasyon sistemindeki hataların giderilmesini ve işlemlerin saat 16.00’dan sonra da sağlıklı işlenebilmesi için düzenleme yapılmasını önermiştir.
B1 ve B2 puanlarında oluşan fark her ne kadar sistemsel hatalardan kaynaklansa da yine de bu farkların hesaplanarak yasal faiziyle birlikte mahsuplaştırılması uygun görülmüştür. Ancak aslında gerçekte mesai dışı B2 olarak sistemde olması gereken bu faaliyetlerin otomasyon sistemindeki teknik aksamalar, sekreterya ve vezne saatlerinden kaynaklı problemlerden dolayı B1 şeklinde algılandığı için yöneticilerin buradan hak kaybına uğraması söz konusu olmuştur. Üniversitemiz Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile yapılan koordineli çalışma sonucunda, sehven ve sistemsel hatalardan dolayı ortaya çıkan tüm fazla ödemeler geri ödenerek süreç tamamlanmıştır.
Öte yandan o dönemde yapılan sistem incelemelerinde, teşvik ödeme otomasyon sisteminde hesaplama yapılırken, tüm öğretim üyelerine uygulanan Bireysel Verimlilik Katsayısının gelire katkısı olan yöneticilere de uygulaması gerekirken uygulamadığı ve bu nedenle yöneticilerin hak kaybına uğratıldığı saptanmıştır. Ayrıca, 2547 Sayılı Kanun’un 58. maddesi uyarınca ödenmesi gereken; C Puanı (Eğitim-Öğretim Faaliyetleri), E Puanı (Ek Görevler) gibi kalemlerin de mevzuatta yer almasına rağmen bu teşvik puanlarının otomasyon sistemi tarafından yöneticilere yansıtılmadığı ve bu durumun ciddi bir mağduriyet yarattığı görülmüştür. Sayıştay denetçisi ve Döner Sermaye Müdürlüğü bu hak kayıplarını teyit etmiştir. Ancak yönetim olarak, geçmişe dönük ödeme talebiyle kurumu yük altına sokmak yerine, gelecek dönemlerde bu hakların düzgün tanımlanması kaydıyla geçmişe dönük tüm haklarımızdan feragat ettiğimizi beyan ettik.”
4 YILLIK YÖNETİM, ‘SİSTEMİ TANIMIYORDUK’ DEDİ!
Yaklaşık 4 yıldır fakülteyi yöneten ve akademik olarak profesör kadrosunda bulunan ekibin, yüz binlerce liralık hesaplama hatasını “mutemetlik teknik bir konu” diyerek savunması dikkat çekti.
İŞTE CEVAP BEKLEYEN SORULAR!
Dekanlığın açıklamasından sonra “katsayıları biz belirledik” diyen bir ekibin, “katsayı giriş yetkimiz yoktu, mutemet bizi yanılttı” savunması, yönetimin yeterliliğini tartışma konusu haline getirdi.
Belgelerden anlaşıldığı üzere, ödemelerin yönetim tarafından ‘fark edilip’ durdurulmadığı ancak Sayıştay denetçisinin 2025’te durumu tespit edince ‘mahsuplaşma’ (geri ödeme) süreci başladığı ortaya çıkarken, geride cevaplanmayan şu sorular kaldı.
1-Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Taner Arabacı’nın hem katsayıları belirleyen kişi olarak belgede isminin geçmesi hem de bu katsayıların uygunluğunu denetleyen ‘İnceleme ve Denetleme Komisyonu’na hitaben yazılan yazılarda imzasının olması, “denetim mekanizmasının” ne kadar sağlıklı işlediğini sorgulatmıyor mu?
2-Yine belgelerde yer alan ifadeye göre “2024 yılında döneminde yöneticilerinteşvik ek ödemesi düşük olduğu gerekçesiyle Fakülte Dekanı Prof. Dr. Recep Orbak ve Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Taner Arabacı’nın talimatı ile yöneticilerin kadro unvan katsayıları 7,00 olarak girilmiş ve bu katsayı üzerinden A puanı hesaplaması yüzde 35 tavana göre değil, yüzde 100 olarak yapılmıştır. 2024 dönemine ait tüm parametreler katsayılar ve nihai hesaplama yine Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Taner Arabacı tarafından gerçekleştirilmiştir.”Bu durum döner sermaye yönetmeliğine uygun ve bu uygulama sonraki dönemlerde de devam etmiş midir?
3-Görevde bulundukları süre içinde dekanlık yönetiminde yer alan isimlere döner sermayeden ödenen miktar ne kadardır?
4-Diş Hekimliği Fakültesi’nde akşam saat 16.00’da hava ve su sistemleri kapanırken, Dekanlık açıklamasında neden saat 16.00’dan sonra hasta bakıldığını belirtti?
5– Fakültede öğrencilerin tedavi ettiği hastalar, saat 16.00’dan sonra yönetim tarafından otomasyon sistemine girişleri sağlanarak B2 puanları bu şekilde mi sağlanıyor?
Onur SAĞSÖZ / Ajans Palandöken