Gazete Güncel- Gülistan Doku Soruşturmasında Memet Aca'nın Rolü Ne Oldu?

Tunceli Munzur Üniversitesi öğrencisi Gülistan Doku’nun 5 Ocak 2020’de kaybolmasının ardından dosya uzun süre kamuoyunun gündeminde kaldı. Bu süreçte Erzurumlu iş insanı Memet Aca, Gülistan Doku ailesini ziyaret ederek ve dosyanın aydınlatılması için adli tıp, arama-tarama masrafları ya da aileye hukuki/maddi destek sağlama vaatleriyle öne çıktı.

Aca, kameralar önünde acılı ailenin yanında yer alarak kamuoyuna "duyarlı ve yardımsever iş insanı" imajı çizdi. Ancak eleştirmenler ve yerel gazeteciler, bu desteğin samimi bir adalet arayışından ziyade, Aca’nın kendi meşruiyetini pekiştirmek ve ulusal düzeyde popülarite kazanmak amacıyla yürütülen bir PR (halkla ilişkiler) hamlesi olduğunu savundu. Zamanla Gülistan Doku soruşturmasının çözümsüz kalması ve Aca'nın adının başka adli vakalarla anılması, bu hamlelerin ailenin mağduriyetini perdeleme işlevi gördüğü yönündeki iddiaları kuvvetlendirdi.

Suç Örgütü İddiaları, Zırhlı Araç ve Tahsis Edilen Korumalar

Memet Aca’nın hakkında "suç işlemek amacıyla örgüt kurma/üye olma", "tehdit", "yağma" gibi ağır suçlamalarla soruşturma yürütülüp tutuklanması, geçmişte kendisine sağlanan devlet imtiyazlarını tartışmaya açtı:

• Zırhlı Araç ve Yakın Koruma: Henüz ticari geçmişi ve sermaye kaynağı şeffaf olmayan bir isme, Emniyet ve Jandarma/Valilik kararlarıyla yakın koruma tahsis edilmesi ve çakar/zırhlı araç ayrıcalığı sağlanması ciddi soru işaretleri doğurdu.

• Resmî Gerekçeler vs. Gerçekler: Bu tip tahsisler genellikle "can güvenliği tehdidi" gibi bürokratik gerekçelere dayandırılsa da, yerel ve ulusal basında çıkan analizlerde; Aca’nın bürokrasi ve emniyet içerisindeki bazı kliklerle kurduğu yakın ilişkilerin ve nüfuz ticaretinin bu ayrıcalıkları sağladığı iddia edildi.

Siyaset ve Medya Parlatmanın Neresindeydi?

Memet Aca isminin kısa sürede parlatılması, tesadüfi bir başarı hikâyesinden ziyade organize bir meşruiyet operasyonu olarak yorumlanıyor:

1. Siyasi İlişkiler ve Fotoğraf Protokolü: Aca; iktidar kanadından milletvekilleri, yerel yöneticiler, bürokratlar ve bazı parti temsilcileriyle yan yana gelerek fotoğraflar verdi. Siyasetçilerin açılışlarına, etkinliklerine katılarak ya da kamu kurumlarına yaptığı "bağışlarla" yerel siyasetin desteğini arkasına aldı. Siyasetçilerin bu ilişki ağındaki rolü, adı şaibeli bir figürü meşru bir aktör gibi kamuoyuna takdim etmek oldu.

2. Medyanın ve Bazı Gazetecilerin Tutumu: Aca’nın adı uzun süre yerel ve bazı yaygın medya organlarında "Erzurumlu hayırsever iş insanı", "eğitime destek veren hayırsever", "mağdurların yanında olan iş insanı" başlıklarıyla servis edildi. Çeşitli ödül törenlerinde Aca'ya ödüller verildi, PR bültenleri sorgulanmadan haberleştirildi. Çok az sayıda bağımsız gazeteci Aca’nın servet kaynağını ve hakkındaki iddiaları sorgularken, ana akım ve bazı yerel mecralar bu figürün dokunulmazlık zırhı edinmesine doğrudan zemin hazırladı.

Gülistan Doku Soruşturması Ne Aşamada?

Gülistan Doku dosyası, üzerinden geçen yıllara rağmen tam anlamıyla aydınlatılabilmiş değil:

• Soruşturmanın Seyri: Olayın ilk döneminde intihar ihtimali üzerinde durulmuş ve Uzunçayır Baraj Gölü’nde aylarca süren aramalara rağmen hiçbir ize ulaşılamamıştı.

• Cinayet ve Şüpheliler: Dosya daha sonra ailenin ve avukatların ısrarlı takibiyle cinayet/alıkoyma şüphesi ekseninde yürütülmeye devam etti. Baş şüpheli Zaynal Abarakov ve üvey babası üzerinden yürütülen adli süreçlerde delil yetersizliği ve ihmal iddiaları sık sık tartışıldı.

• Kayıp Belgeler ve Çelişkiler: Son olarak Gülistan Doku’nun çalıştığı kafeye ait kritik güvenlik kamerası görüntülerinin (özellikle sorumlu olduğu üst kata ait kayıtların) dosyada yer almadığının ve iş yeri sahibinin çelişkili beyanlarının ortaya çıkması, dosyadaki karartma ve ihmal iddialarını yeniden tepe noktaya taşıdı.

Haber-Yorum: Adaletin Gecikmesi ve "Hayırseverlik" Zırhı

Gülistan Doku soruşturması ile Memet Aca örneğinin kesiştiği nokta, Türkiye'de adalet ve güç dengelerinin işleyişine dair çarpıcı bir ayna tutmaktadır.

Bir yanda gencecik bir üniversite öğrencisinin akıbetini öğrenmek için yıllardır çalmadık kapı bırakmayan, delillerin karartıldığı iddiasıyla adalet nöbeti tutan bir aile; diğer yanda bu dramı kendi tanıtım kampanyasının bir parçası haline getirip, siyaset ve medya desteğiyle "dokunulmaz" bir konuma yükselen, devletin zırhıyla korunan şaibeli figürler... Memet Aca’nın tutuklanması, bu tür suni "hayırseverlik" perdelerinin eninde sonunda yırtıldığını gösterse de; asıl sorgulanması gereken, böylesi şahıslara yol veren bürokratik, siyasi ve medyatik mekanizmanın ta kendisidir. Gülistan Doku’nun akıbeti ancak hiçbir şahsi nüfuza, karanlık ilişkiye ve ihmale göz yumulmadan, gerçeklerin üzerine cesaretle gidildiğinde aydınlanacaktır.