Gazete Güncel- İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Kaçakçılık, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Soruşturma Bürosunun 2026/143015 sayılı soruşturması kapsamında incelemeye alınan Lambda İstanbul, SPoD, HEVİ, LİSTAG, Pozitif Yaşam ve Pozitif İz derneklerine ilişkin İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından hazırlanan denetim raporlarının ayrıntıları ortaya çıktı.

Raporlarda Başsavcılığın 4 Eylül 2026 tarihli yazısına yer verilerek soruşturmanın "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "müstehcenlik" ve "Dernekler Kanununa muhalefet" suçları yönünden yürütüldüğü belirtildi.

Denetim komisyonları, soruşturma kapsamında derneklerin tüzüklerini, faaliyetlerini, mali kayıtlarını ve defterlerini ayrı ayrı mercek altına aldı.

2025 HESAPLARINDA 32,1 MİLYON TL YURT DIŞI YARDIM

Denetim raporlarının 1 Ocak-31 Aralık 2025 dönemine ilişkin hesap özetlerindeki "Yurt Dışından Alınan Yardım" kalemleri birlikte değerlendirildiğinde, altı dernekte toplam 32 milyon 149 bin 513 TL yurt dışı yardım kaydı bulunduğu görüldü.

En yüksek tutar 11 milyon 199 bin 123 TL ile SPoD adına kaydedildi. SPoD'u 7 milyon 402 bin 346 TL ile HEVİ, 7 milyon 237 bin 601 TL ile Pozitif Yaşam, 2 milyon 885 bin 811 TL ile Pozitif İz, 2 milyon 583 bin 195 TL ile LİSTAG ve 841 bin 434 TL ile Lambda İstanbul izledi.

Böylece SPoD, HEVİ ve Pozitif Yaşam'ın 2025 hesaplarında yer alan yurt dışı yardımlarının toplamı, altı derneğin yurt dışı yardım tutarının yaklaşık yüzde 80'ini oluşturdu.

HOLLANDA, ALMANYA, İSVEÇ VE AVRUPA'DAN LİSTAG'A PARA TRAFİĞİ

LİSTAG'a ilişkin denetim raporunun dikkat çeken bölümlerinden birini 2024-2026 dönemindeki yurt dışı yardımları oluşturdu. Valilik raporunda yardımı yapan kuruluşlar, ülkeler, tarihler ve tutarlar ayrı ayrı sıralandı.

Kayıtlara göre European Endowment for Democracy tarafından Belçika üzerinden 2025 ve 2026 yıllarında 5 bin, 8 bin ve 20 bin avroluk ayrı ödemeler gerçekleştirildi.

Hollanda Dışişleri Bakanlığı adına kayıtlara geçen transferler arasında ise 31 bin 83 avro, 17 bin 258 avro ve 7 bin 173 avroluk ödemeler yer aldı.

Federal Almanya Başkonsolosluğu adına 2024 yılı içerisinde 14 bin 843 avro, 7 bin 135,25 avro, 6 bin 20 avro, 5 bin 730,75 avro ve 3 bin 723 avro olmak üzere beş ayrı yardım kaydı bulundu.

Raporda ayrıca İsveç İstanbul Başkonsolosluğundan 1 milyon 241 bin 820 TL yardım alındığı belirtildi.

Denetimde LİSTAG'ın üye kayıt defterinde de üyeliğe giriş tarihi gibi yazılması zorunlu bazı bilgilerin bulunmadığı tespit edildi.

POZİTİF YAŞAM'A BM, AB VE GILEAD KAYNAKLI ÖDEMELER

Pozitif Yaşam Derneğine ilişkin raporda 2024-2026 dönemini kapsayan 26 ayrı yurt dışı yardım kaydı yer aldı. Yardım yapan kuruluşlar arasında Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, Avrupa Komisyonu, Gilead Sciences ve İngiltere merkezli UK Online Giving Foundation bulunuyor.

Rapora göre Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu adına kaydedilen ödemeler arasında 23 Şubat 2024'te 11 milyon 786 bin 253 TL, 28 Mart 2024'te 12 milyon 380 bin 298 TL, 4 Haziran 2024'te 9 milyon 153 bin 108 TL ve 8 Temmuz 2024'te 4 milyon 71 bin 919 TL tutarında transferler yer aldı.

2025 yılı kayıtlarında da aynı kaynaktan çok sayıda ödeme bulunduğu belirtildi.

Gilead Sciences tarafından 12 Şubat 2025'te 33 bin dolar, Avrupa Komisyonu tarafından ise farklı tarihlerde avro cinsinden ödemeler gerçekleştirildiği kayıtlara geçti. UK Online Giving Foundation adına da çok sayıda ayrı transfer raporda yer aldı.

BİR DERNEĞİN BAŞKANI DİĞERİNE PROJE DANIŞMANI

Pozitif Yaşam'a ilişkin raporda dernekler arasındaki ilişkiye yönelik bir tespite de yer verildi.

Denetim komisyonu, proje sözleşmelerini incelemesi sonucunda HEVİ Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Karakuzu'nun Pozitif Yaşam Derneğine proje danışmanlığı yaptığını tespit etti.

Söz konusu durum raporda, "LGBTİ+ dernek yöneticilerinden proje danışmanlığı alınmaktadır" başlığı altında kayda geçirildi.

POZİTİF İZ'DE MALİ DEFTER VE GİDER BELGELERİ DENETİME SUNULMADI

Valilik raporlarındaki en kapsamlı defter ve belge tespitlerinden biri Pozitif İz Derneğine ilişkin denetimde yer aldı.

Denetim komisyonu, derneğin 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait mali defterlerinin ve aynı yıllara ait gider belgelerinin denetime ibraz edilmediğini tutanak altına aldı. Raporda bu durumun Dernekler Kanunu'nun ilgili maddesi gereğince mahkemeye bildirilmesi gerektiği belirtildi.

Karar defterinde de bazı yönetim kurulu kararlarının bilgisayar çıktısı olarak A4 kağıdına basılıp deftere yapıştırıldığı, birden fazla sayfadan oluşan kararlarda ise yalnızca son sayfada imza bulunduğu tespit edildi.

Bu nedenle dernek başkanı hakkında 15 bin 29 TL idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirmesine yer verildi.

Üye kayıt defterinde bazı kişilerin T.C. kimlik numarası ve anne adı bilgilerinin bulunmadığı, gelir alındı belgelerinin düzenlenmesinde de eksiklikler olduğu kaydedildi.

İSVİÇRE'DEN DÖRT AYRI 15 BİN DOLARLIK ÖDEME

Pozitif İz'e ilişkin DERBİS kayıtlarında, International AIDS Society tarafından İsviçre'den dört ayrı yardım gönderildiği belirlendi.

Rapor tablosuna göre 18 Mart 2024, 20 Aralık 2024, 4 Mart 2025 ve 19 Aralık 2025 tarihlerinde 15'er bin dolar olmak üzere toplam 60 bin dolar gönderildi.

LAMBDA'DA İZİNSİZ LOKAL/KÜLTÜR MERKEZİ TESPİTİ

Lambda İstanbul'a ilişkin denetim raporunda dört ayrı başlık altında eksiklik tespit edildi.

Raporda evrak kayıt defterinin usulüne uygun tutulmadığı, dernekten çıkan ve derneğe gelen bazı evrakların kayıt altına alınmadığı belirtildi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında 11 bin 977 TL idari para cezası uygulanması gerektiği kaydedildi.

Derneğin kullandığı bir evrak kayıt defterinin kaybolduğu gerekçesiyle zayi davası açıldığı, daha sonra yeni bir defter tasdik ettirildiği ancak eski defterin de bulunması üzerine iki evrak kayıt defterinin ortaya çıktığı belirtildi.

Karar defterinde de karar metni ile imzalar arasında boşluk bırakılması gibi eksiklikler tespit edildi.

Rapordaki dikkat çekici tespitlerden biri de dernek merkezinde izinsiz lokal/kültür merkezi faaliyeti yürütüldüğü yönünde oldu.

Denetçiler, söz konusu faaliyet için yetkili makamlardan alınmış ruhsat, iktisadi işletme vergi levhası veya lokal izin belgesi bulunmadığını kayda geçirdi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında ayrıca 15 bin 29 TL idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirildi.

İki ayrı başlık altında öngörülen idari para cezalarının toplamı 27 bin 6 TL'ye ulaştı.

SPoD'DA ÜYE KAYITLARI EKSİK

2025 yılı mali bilgilerinde 11 milyon 199 bin 123 TL ile altı dernek arasında en yüksek yurt dışı yardım tutarına sahip SPoD'un denetiminde ise üye kayıt defteri mercek altına alındı.

Valilik denetçileri, üye kayıt defterinde bulunması zorunlu üyeliğe giriş tarihi bilgisinin bazı üyeler bakımından yazılmadığını tespit etti.

Eksiklik nedeniyle Dernekler Kanunu'nun 17. maddesi kapsamında yönetim kuruluna tebligat yapılması gerektiği belirtildi.

HEVİ'NİN 2025'TE 7,4 MİLYON TL YURT DIŞI YARDIMI

HEVİ'ye ilişkin raporun mali bilgiler bölümünde 2025 yılı için 7 milyon 402 bin 346 TL yurt dışı yardım ile ayrıca 3 milyon 84 bin 61 TL bağış ve yardım kaydı yer aldı.

Derneğin aynı döneme ilişkin mali tablosunun genel toplamı 10 milyon 886 bin 679 TL olarak kaydedildi.

Raporda ayrıca dernek hakkında İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 2023/2038 esas sayılı dosyasına ilişkin kayıt bulunduğu belirtildi.

VALİLİKTEN SAVCILIĞA BİLDİRİM KARARI

Altı denetim raporunun sonuç bölümlerinde ortak bir hukuki değerlendirmeye yer verildi. Başsavcılığın 4 Eylül tarihli yazısındaki tespitlerin aktarıldığı raporlarda denetim komisyonları, derneklerin tüzüklerini ve denetim kapsamında incelenen faaliyetlerini Türk Medeni Kanunu'nun 56 ve 89. maddeleri ile Anayasa'nın 33 ve 41. maddeleri çerçevesinde değerlendirdi.

Komisyonlar, özellikle aile ve çocukların korunması yönünden yaptıkları değerlendirmelerin ardından tespit edilen hususların Türk Medeni Kanunu'nun 89. maddesi ve re'sen değerlendirilecek diğer konular kapsamında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi gerektiği kanaatine vardı.

Böylece altı derneğe ilişkin denetimlerde ortaya konulan mali kayıtlar, yurt dışı yardımlar, defter ve belge eksiklikleri ile diğer tespitlerin devam eden soruşturma kapsamında Başsavcılığa iletilmesi kararlaştırıldı.

Kaynak: Haberler.com